Firmus và Nvidia: Bước đi mới trong cuộc đua xây dựng “nhà máy AI” toàn cầu
Từ khóa: Nvidia, Firmus, AI factory, GPU, DGX Cloud Lepton, CoreWeave, hạ tầng AI, Batam, Indonesia, NVentures
Mở đầu
Thị trường hạ tầng trí tuệ nhân tạo đang bước vào giai đoạn công nghiệp hóa rõ rệt, nơi GPU không còn chỉ là phần cứng bán cho các hãng công nghệ lớn, mà trở thành “nhiên liệu” của một nền kinh tế tính toán mới. Trong bối cảnh đó, thông báo mới nhất từ Firmus và Nvidia đã thu hút sự chú ý đặc biệt: hai bên ký kết quan hệ đối tác chiến lược nhằm xây dựng các “nhà máy AI” quy mô lớn, với kế hoạch triển khai 170.000 GPU tại Batam, Indonesia từ quý I/2027 đến đầu năm 2028.
Đây không chỉ là một thương vụ cung ứng thiết bị. Nó phản ánh rõ hơn cách Nvidia đang tái định nghĩa vai trò của mình: từ nhà sản xuất chip trở thành người kiến tạo toàn bộ hệ sinh thái AI, bao gồm vốn, nền tảng, đối tác vận hành và mạng lưới khách hàng toàn cầu.
Firmus: Từ đào Bitcoin đến hạ tầng AI tiết kiệm năng lượng
Firmus được thành lập năm 2019, khởi đầu trong lĩnh vực đào Bitcoin trước khi chuyển hướng sang vận hành trung tâm dữ liệu AI tiết kiệm năng lượng. Quá trình chuyển đổi này không hề ngẫu nhiên. Nhiều doanh nghiệp xuất thân từ khai thác tiền mã hóa đã tích lũy được ba lợi thế quan trọng: hạ tầng điện, năng lực quản lý GPU, và kinh nghiệm tối ưu chi phí vận hành cho các tải tính toán cường độ cao.
Theo thông tin được biết, Firmus đã thuê ngân hàng đầu tư để chuẩn bị cho khả năng IPO trong tương lai. Điều này cho thấy công ty đang tìm cách bước từ mô hình vận hành dự án sang mô hình mở rộng vốn hóa quy mô lớn hơn. Đáng chú ý hơn, Nvidia đã bắt đầu đầu tư vào Firmus từ năm 2024 và tiếp tục rót vốn trong hai năm sau đó, đưa định giá công ty lên khoảng 5,5 tỷ USD.
Với các doanh nghiệp hạ tầng AI, giá trị không chỉ nằm ở số lượng GPU sở hữu, mà còn ở khả năng ký được hợp đồng dài hạn, tối ưu điện năng, đảm bảo độ trễ mạng và duy trì tỉ lệ sử dụng tài nguyên cao. Firmus đang cố gắng chứng minh mình có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng AI ngoài Mỹ.
170.000 GPU và tham vọng “nhà máy AI” ở Batam
Theo thỏa thuận, Nvidia và Firmus sẽ triển khai 170.000 GPU tại Batam, Indonesia trong giai đoạn từ quý I/2027 đến đầu năm 2028. Quy mô này cho thấy dự án không đơn thuần là mở rộng một cụm trung tâm dữ liệu, mà là xây dựng một siêu cụm tính toán có khả năng phục vụ huấn luyện và suy luận AI ở cấp công nghiệp.
Batam có vị trí chiến lược gần Singapore, nằm trên trục trung chuyển dữ liệu và kết nối mạng quốc tế của Đông Nam Á. Đây là một lựa chọn phù hợp cho các trung tâm dữ liệu quy mô lớn vì có thể tận dụng hạ tầng khu vực, đồng thời tránh sự cạnh tranh quá khốc liệt về quỹ đất và công suất điện như tại các thị trường đã bão hòa.
Firmus cho biết, dựa trên cam kết từ khách hàng, doanh thu kỳ vọng của dự án có thể lên tới 30 tỷ USD, đồng thời mang lại doanh thu sản phẩm cho Nvidia. Con số này phản ánh một thực tế quan trọng: giá trị kinh tế của AI đang dịch chuyển từ phần mềm sang lớp cơ sở hạ tầng, nơi quyền kiểm soát GPU, mạng, làm mát và năng lượng quyết định khả năng phục vụ thị trường.
Mô hình lặp lại của Nvidia: Câu chuyện CoreWeave
Cấu trúc đầu tư của Nvidia vào Firmus được xem là rất giống với CoreWeave, một cái tên đã trở thành hình mẫu trong làn sóng hạ tầng AI hiện nay.
CoreWeave được thành lập năm 2017, ban đầu là một công ty đào Ethereum. Sau “mùa đông crypto” năm 2018, doanh nghiệp này tận dụng lượng GPU đã tích lũy để chuyển sang cho thuê năng lực tính toán cho các công ty AI. Năm 2023, Nvidia lần đầu đầu tư 100 triệu USD vào CoreWeave, đồng thời ký hợp đồng cung ứng chip dài hạn trị giá 1,3 tỷ USD. Trong những năm tiếp theo, Nvidia tiếp tục tăng tỷ lệ nắm giữ; hiện hãng sở hữu hơn 47 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 11% cổ phần.
Đến tháng 3/2025, CoreWeave niêm yết trên Nasdaq và huy động được 1,5 tỷ USD, trở thành một trong những thương vụ IPO lớn nhất của ngành AI tại Mỹ kể từ năm 2021. Giá trị thị trường của công ty hiện đạt khoảng 52,7 tỷ USD.
Điểm chung giữa CoreWeave và Firmus là đều xuất phát từ thế giới hạ tầng tính toán cũ, sau đó tái cấu trúc để trở thành nhà cung cấp “GPU-as-a-Service” cho AI. Nvidia không chỉ bán chip cho họ, mà còn đầu tư vốn, bảo đảm nguồn cung và giúp họ tăng tốc mở rộng. Đây là mô hình vừa tạo doanh thu phần cứng, vừa nuôi lớn các khách hàng chiến lược.
Nvidia đang xây dựng điều gì?
Trước năm 2023, khoảng 90% doanh thu của Nvidia đến từ việc bán phần cứng cho các ông lớn đám mây như Microsoft, Amazon và Google. Mô hình này đem lại tăng trưởng mạnh, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro: các khách hàng lớn có động lực tự thiết kế chip AI để giảm phụ thuộc vào Nvidia, từ đó làm giảm quy mô đơn hàng trong dài hạn.
Để đối phó, Nvidia bắt đầu xây dựng một hệ sinh thái AI độc lập với các đại gia cloud truyền thống. Năm 2023, hãng giới thiệu DGX Cloud, nhưng mô hình này nhanh chóng gặp xung đột kênh phân phối vì cạnh tranh trực tiếp với AWS và Azure. Sau đó, Nvidia chuyển hướng, giảm vai trò thương mại hóa trực tiếp của DGX Cloud và tập trung hơn vào nghiên cứu nội bộ.
Đến tháng 5/2025, Nvidia tái khởi động chiến lược với DGX Cloud Lepton — một nền tảng kết nối toàn cầu giữa nhà phát triển và năng lực GPU. Đây là một “thị trường hợp nhất” cho tài nguyên tính toán, nơi các nhà cung cấp hạ tầng như CoreWeave, Firmus, và Foxconn có thể đưa hàng chục nghìn GPU Blackwell lên nền tảng để phân phối cho khách hàng.
Quan trọng hơn, Nvidia không chỉ bán chip mà còn tạo ra cơ chế phân phối nhu cầu. Khi một nền tảng như Lepton hình thành, Nvidia kiểm soát được cả cung lẫn cầu trong chuỗi giá trị AI, giảm rủi ro phụ thuộc vào một vài khách hàng siêu lớn.
Ba tầng công cụ để Nvidia mở rộng ảnh hưởng
Chiến lược xây dựng hệ sinh thái của Nvidia được triển khai theo ba lớp rõ ràng.
Thứ nhất là NVIDIA Inception, chương trình hỗ trợ các startup bằng tài nguyên, kết nối và uy tín thương hiệu. Đây là lớp nuôi mầm hệ sinh thái.
Thứ hai là NVentures, quỹ đầu tư mạo hiểm của Nvidia, chuyên rót vốn vào các công ty giai đoạn đầu. Tính đến tháng 5/2026, NVentures chỉ có 2 thành viên nhưng đã đầu tư vào 79 công ty và tạo ra 20 kỳ lân. Quy mô nhân sự nhỏ nhưng hiệu quả lớn cho thấy Nvidia đang dùng vốn như một công cụ chiến lược thay vì chỉ là hoạt động tài chính thuần túy.
Thứ ba là bộ phận phát triển doanh nghiệp, chịu trách nhiệm các khoản đầu tư lớn và thương vụ mua lại. Đây là tầng quyết định những ai sẽ trở thành mắt xích cốt lõi trong mạng lưới AI của Nvidia.
Nhờ cơ chế ba lớp này, Nvidia đã mở rộng ảnh hưởng sang nhiều mảng: mô hình nền tảng, cloud và hạ tầng, công cụ cho lập trình viên, robot, xe tự lái, thậm chí cả điện toán lượng tử và công nghệ sinh học. Các khoản đầu tư vào OpenAI, Anthropic, hay các công ty liên quan đến quang học như Lumentum và Corning cho thấy Nvidia đang chốt chặt cả lớp trên lẫn lớp dưới của chuỗi cung ứng AI.
Kết luận
Thương vụ với Firmus cho thấy Nvidia không đơn thuần bán GPU, mà đang xây dựng một nền kinh tế AI khép kín, trong đó chip, vốn, nền tảng và đối tác vận hành được kết nối thành một cấu trúc thống nhất. Nếu CoreWeave là bằng chứng đầu tiên cho tính hiệu quả của mô hình này, thì Firmus là phiên bản mở rộng sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi nhu cầu về hạ tầng AI đang tăng mạnh.
Trong kỷ nguyên AI, ai kiểm soát năng lực tính toán sẽ kiểm soát tốc độ đổi mới. Nvidia hiểu rất rõ điều đó, và những khoản đầu tư như vào Firmus cho thấy hãng đang đi xa hơn việc bán chip: họ đang kiến tạo toàn bộ “nhà máy AI” của tương lai.